Một người mắc Diabetes Mellitus có thể ăn rất kiêng khem nhưng đường huyết vẫn cao vì đường huyết không chỉ phụ thuộc vào “ăn ít hay nhiều”, mà còn liên quan đến insulin, gan, hormone, stress, giấc ngủ, thuốc và chức năng chuyển hóa của cơ thể.

Nhiều người nghĩ:
“Ăn ít thì đường phải giảm”
nhưng thực tế cơ thể điều hòa đường huyết phức tạp hơn rất nhiều.

Những nguyên nhân thường gặp

1. Cơ thể bị kháng insulin

Đây là nguyên nhân phổ biến ở:
Type 2 Diabetes.

Dù ăn ít:

Insulin hoạt động kém hiệu quả
Glucose vẫn khó đi vào tế bào
Đường tiếp tục tồn tại trong máu

Giống như:
“Có chìa khóa nhưng ổ khóa bị kẹt”.

2. Gan tự tạo thêm đường

Ngay cả khi không ăn, gan vẫn có thể:

Phân giải glycogen
Tự tạo glucose mới

Quá trình này gọi là:
Gluconeogenesis.

Ở người tiểu đường:

Gan thường “xả đường” quá mức
Đặc biệt vào sáng sớm

Nên có hiện tượng:

Nhịn ăn nhưng đường huyết sáng vẫn cao.

3. Tuyến tụy đã suy giảm

Nếu tế bào beta tụy tiết insulin kém:

Ăn rất ít vẫn không đủ insulin để kiểm soát đường.

Điều này hay gặp ở:

Tiểu đường lâu năm
Latent Autoimmune Diabetes in Adults
Type 1 Diabetes

4. Stress và thiếu ngủ làm tăng đường huyết

Khi căng thẳng hoặc ngủ kém:

Cortisol tăng
Adrenaline tăng

Các hormone này làm:

Gan giải phóng thêm glucose
Tăng đề kháng insulin

Nên nhiều người:

Lo âu nhiều
Làm việc áp lực
Mất ngủ

→ đường huyết tăng dù ăn kiêng nghiêm ngặt.

5. Ăn quá ít đôi khi lại phản tác dụng

Nếu nhịn ăn kéo dài:

Cơ thể nghĩ đang “thiếu năng lượng”
Gan tăng tạo đường để tự bảo vệ

Kết quả:

Đường huyết không giảm như mong đợi
Người bệnh mệt mỏi, mất cơ

6. Thuốc hoặc điều trị chưa phù hợp

Có thể do:

Liều thuốc chưa đủ
Uống thuốc sai giờ
Bỏ liều
Cần insulin nhưng chưa dùng

Một số người tưởng “ăn ít là đủ”, nhưng bệnh đã tiến triển tới mức cần điều trị mạnh hơn.

7. Có hiện tượng “đường huyết ẩn”

Một số thực phẩm tưởng là “ăn kiêng” nhưng vẫn làm tăng đường:

Cháo trắng
Bún, phở
Nước ép trái cây
Sữa có đường
Bánh ăn kiêng nhiều tinh bột

8. Ít vận động

Cơ bắp là nơi tiêu thụ glucose lớn nhất.

Nếu:

Ngồi nhiều
Không vận động

thì glucose ít được sử dụng dù ăn không nhiều.

Điều quan trọng

Kiểm soát Diabetes Mellitus không phải chỉ là “ăn kham khổ”, mà là:

Ăn đúng
Ngủ đủ
Vận động đều
Giảm stress
Dùng thuốc phù hợp
Theo dõi đường huyết thường xuyên

Nhiều người ăn quá kiêng nhưng thiếu cân đối dinh dưỡng, khiến cơ thể stress chuyển hóa nhiều hơn và đường huyết vẫn khó kiểm soát.