Nhiều người nghĩ rằng chỉ khi động mạch vành bị hẹp rất nặng hoặc tắc hoàn toàn từ từ mới gây Myocardial Infarction. Thực tế, rất nhiều cơn nhồi máu cơ tim cấp lại xuất phát từ các mảng xơ vữa trước đó chỉ gây hẹp mức vừa hoặc thậm chí chưa gây triệu chứng rõ.

Nguyên nhân quan trọng nhất là:

“Vỡ mảng xơ vữa” và hình thành cục máu đông cấp tính.

Mảng xơ vữa là gì?

Atherosclerosis là quá trình:

Cholesterol
Tế bào viêm
Canxi
Mô xơ

tích tụ trong thành động mạch.

Tạo thành:

“Mảng xơ vữa” (plaque).

Điều nguy hiểm không chỉ là mức độ hẹp

Có hai kiểu mảng xơ vữa:

1. Mảng ổn định

Vỏ xơ dày
Ít viêm
Phát triển chậm

Thường gây:

Đau ngực khi gắng sức do hẹp từ từ.

2. Mảng không ổn định (dễ vỡ)

Đây mới là loại nguy hiểm hơn.

Đặc điểm:

Vỏ mỏng
Nhiều lipid
Viêm mạnh

Dù chưa làm hẹp nhiều lòng mạch, nhưng dễ nứt hoặc vỡ bất ngờ.

Điều gì xảy ra khi mảng xơ vữa bị vỡ?

Khi lớp vỏ bị rách:

Các chất bên trong mảng tiếp xúc với máu
Cơ thể hiểu nhầm là “vết thương”

→ kích hoạt đông máu mạnh.

Kết quả:

Tiểu cầu kết tụ
Hình thành huyết khối (cục máu đông)

Cục máu đông này có thể:

Làm tắc hoàn toàn động mạch vành chỉ trong vài phút.

Vì sao nhồi máu xảy ra rất nhanh?

Tim cần oxy liên tục.

Khi động mạch vành bị tắc đột ngột:

Cơ tim thiếu oxy cấp tính
Tế bào cơ tim bắt đầu chết sau thời gian ngắn

→ gây:

Đau ngực dữ dội
Rối loạn nhịp
Sốc tim
Ngừng tim đột ngột

Điều đáng chú ý

Nhiều nghiên cứu cho thấy:

Không ít ca Myocardial Infarction xuất phát từ mảng xơ vữa chỉ hẹp khoảng 30–50% trước đó.

Tức là:

“Mảng dễ vỡ” nguy hiểm hơn “mảng hẹp nhiều nhưng ổn định”.

Những yếu tố làm mảng xơ vữa dễ vỡ

Hút thuốc
Tăng huyết áp
Stress mạnh
Đường huyết cao
Viêm mạn tính
Cholesterol LDL cao
Thiếu ngủ
Béo phì

Đặc biệt:
Diabetes Mellitus làm:

Viêm mạch máu tăng
Nội mạc mạch dễ tổn thương
Đông máu mạnh hơn

→ tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp.

Vì sao nhiều người không có triệu chứng trước đó?

Một số mảng xơ vữa:

Chưa gây hẹp đáng kể
Chưa làm giảm lưu lượng máu khi nghỉ

Nên người bệnh:

Không đau ngực
Không biết mình có bệnh mạch vành

Cho đến khi:

Mảng bị vỡ đột ngột.

Điều này giải thích vì sao:

Một người:

Có vẻ khỏe mạnh
Chưa từng đau tim
Thậm chí khám trước đó chưa phát hiện hẹp nặng

vẫn có thể bị:
Myocardial Infarction bất ngờ.

Ý nghĩa trong phòng ngừa

Điều trị bệnh mạch vành không chỉ nhằm:

“Làm rộng mạch”

mà còn để:

Ổn định mảng xơ vữa
Giảm viêm
Giảm nguy cơ nứt vỡ

Đó là lý do thuốc như:

statin
thuốc chống kết tập tiểu cầu
kiểm soát huyết áp, đường huyết

rất quan trọng ngay cả khi chưa hẹp nặng.