Buổi sáng, đặc biệt từ khoảng 4–10 giờ, là thời điểm cơ thể có nhiều thay đổi sinh học đột ngột khiến nguy cơ:

Myocardial Infarction
Stroke
rối loạn nhịp tim
tăng huyết áp cấp

cao hơn so với nhiều thời điểm khác trong ngày.

Hiện tượng này liên quan đến cái gọi là:

“morning blood pressure surge”

(tăng vọt huyết áp buổi sáng).

1. Cơ thể “tăng tốc” khi thức dậy

Khi gần thức giấc, cơ thể bắt đầu chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.

Các hormone như:

adrenaline,
noradrenaline,
cortisol

tăng lên để:

làm tỉnh táo,
tăng nhịp tim,
tăng huyết áp,
chuẩn bị vận động.

Kết quả:

tim co bóp mạnh hơn,
mạch máu co lại,
huyết áp tăng nhanh.

2. Máu dễ đông hơn vào buổi sáng

Buổi sáng sớm:

tiểu cầu hoạt động mạnh hơn,
khả năng đông máu tăng,
trong khi khả năng “tan cục máu đông” giảm tương đối.

Nếu có:
Atherosclerosis

thì nguy cơ:

nứt vỡ mảng xơ vữa,
hình thành huyết khối,
tắc mạch vành hoặc mạch não

cao hơn.

3. Huyết áp tăng đột ngột gây áp lực lên mạch máu

Ở người:

tăng huyết áp,
tiểu đường,
xơ vữa mạch,
lớn tuổi,

mạch máu thường:

cứng hơn,
kém đàn hồi.

Khi huyết áp buổi sáng tăng mạnh:

thành mạch chịu áp lực lớn,
dễ gây vỡ hoặc tắc mạch.

4. Sau một đêm, cơ thể có xu hướng “cô đặc máu”

Qua nhiều giờ ngủ:

cơ thể ít uống nước,
mất nước nhẹ qua hô hấp và mồ hôi.

Điều này có thể làm:

máu đặc hơn tương đối,
tăng nguy cơ huyết khối.

5. Vì sao nhiều ca đột quỵ xảy ra lúc sáng sớm?

Nhiều nghiên cứu cho thấy:

tỷ lệ Stroke và Myocardial Infarction tăng cao vào buổi sáng.

Đặc biệt ở người:

tăng huyết áp không kiểm soát,
hút thuốc,
tiểu đường,
cholesterol cao.

6. Hiện tượng tăng huyết áp buổi sáng nguy hiểm thế nào?

Một số người:

huyết áp ban ngày khá ổn,
nhưng sáng sớm tăng vọt.

Điều này liên quan nguy cơ cao hơn của:

tổn thương tim,
tổn thương não,
suy thận,
biến cố tim mạch.

7. Những người cần chú ý đặc biệt

Người tăng huyết áp
Người có bệnh tim mạch
Diabetes Mellitus
Người từng đột quỵ
Người lớn tuổi
Người ngưng thở khi ngủ
Người stress kéo dài

8. Làm gì để giảm nguy cơ?

Kiểm soát huyết áp ổn định 24 giờ

Không chỉ đo mỗi lúc khám bệnh.

Một số người cần:

đo huyết áp tại nhà,
hoặc Holter huyết áp 24 giờ.

Dùng thuốc đúng giờ

Một số trường hợp bác sĩ có thể:

điều chỉnh thời điểm uống thuốc huyết áp,
để kiểm soát tốt giai đoạn sáng sớm.

Không nên tự đổi giờ uống thuốc.

Những điều giúp ổn định huyết áp sáng sớm

Ngủ đủ
Giảm muối
Hạn chế rượu bia
Không hút thuốc
Kiểm soát stress
Tập thể dục đều
Kiểm soát đường huyết và cholesterol

Điều quan trọng

Buổi sáng không phải “nguy hiểm” với tất cả mọi người, nhưng ở người có bệnh tim mạch hoặc yếu tố nguy cơ, đây là thời điểm cơ thể chịu nhiều thay đổi sinh lý nhất. Vì vậy, việc kiểm soát huyết áp ổn định cả ngày đêm quan trọng hơn chỉ nhìn một con số huyết áp lúc khám bệnh.