Thực ra cơ thể có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào bất thường, kể cả tế bào ung thư, thông qua Immune System. Mỗi ngày trong cơ thể có thể xuất hiện nhiều tế bào đột biến và phần lớn bị loại bỏ mà chúng ta không hề biết.

Vấn đề là:

một số khối u đã học được cách “trốn”, “đánh lừa” hoặc “làm tê liệt” hệ miễn dịch.

Đó là lý do ung thư vẫn có thể phát triển.

1. Bình thường hệ miễn dịch hoạt động thế nào?

Các tế bào miễn dịch như:

tế bào T,
tế bào NK (Natural Killer),
đại thực bào

liên tục “tuần tra” để tìm:

virus,
vi khuẩn,
tế bào bất thường.

Nếu phát hiện tế bào có dấu hiệu lạ:

DNA hỏng,
protein bất thường,

hệ miễn dịch có thể:

tấn công,
gây chết tế bào đó.

Quá trình này gọi là:
Immune Surveillance.

2. Vậy tại sao ung thư vẫn sống sót?

Vì tế bào ung thư rất “khôn”

Ung thư không phải vật thể bên ngoài như vi khuẩn.

Nó xuất phát từ chính tế bào cơ thể nên:

rất giống “người nhà”.

Điều này khiến hệ miễn dịch khó nhận ra hoàn toàn.

3. Khối u có thể “ngụy trang”

Một số tế bào ung thư:

giảm biểu hiện dấu hiệu lạ trên bề mặt,
khiến tế bào miễn dịch khó phát hiện.

Giống như:

mặc áo ngụy trang để tránh bị nhận diện.

4. Khối u còn có thể “tắt công tắc” miễn dịch

Đây là cơ chế rất quan trọng.

Tế bào ung thư có thể tạo ra các tín hiệu:

làm tế bào miễn dịch mệt mỏi,
giảm hoạt động,
hoặc “ra lệnh” đừng tấn công.

Ví dụ nổi tiếng:
PD-1/PD-L1 Pathway.

Khối u dùng cơ chế này như:

“thẻ miễn trừ”
để tránh bị tiêu diệt.

5. Môi trường quanh khối u cũng bảo vệ ung thư

Khối u không tồn tại đơn độc.

Xung quanh nó có:

mạch máu,
mô liên kết,
tế bào viêm đặc biệt,
các chất hóa học ức chế miễn dịch.

Điều này tạo thành:
Tumor Microenvironment

giúp ung thư:

phát triển,
tránh miễn dịch,
lan rộng.

6. Ung thư tiến hóa rất nhanh

Tế bào ung thư:

đột biến liên tục,
chọn lọc những tế bào sống sót tốt nhất.

Giống như:

một “cuộc tiến hóa” ngay trong cơ thể.

Những tế bào dễ bị miễn dịch tiêu diệt sẽ chết trước, còn loại “trốn giỏi” sẽ tồn tại.

7. Khi hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ ung thư tăng

Ví dụ:

người lớn tuổi,
suy dinh dưỡng,
ghép tạng dùng thuốc ức chế miễn dịch,
nhiễm HIV/AIDS,

thường có nguy cơ ung thư cao hơn.

Điều này cho thấy:
Immune System thật sự có vai trò kiểm soát ung thư.

8. Đây cũng là nền tảng của liệu pháp miễn dịch

Một hướng điều trị hiện đại là:
Cancer Immunotherapy.

Mục tiêu:

“gỡ phanh” cho hệ miễn dịch,
giúp tế bào miễn dịch nhận diện lại khối u.

Ví dụ:

thuốc ức chế PD-1/PD-L1,
CAR-T cell.

Một số bệnh nhân đáp ứng rất tốt dù trước đó ung thư tiến triển nặng.

9. Vì sao không phải ai cũng đáp ứng miễn dịch trị liệu?

Mỗi loại ung thư khác nhau:

mức độ đột biến khác nhau,
khả năng “ẩn mình” khác nhau.

Ngoài ra:

cơ địa miễn dịch từng người cũng khác nhau.

Điều quan trọng

Ung thư không phải do hệ miễn dịch “không làm gì”, mà thường là kết quả của một cuộc “đấu trí sinh học” kéo dài. Ban đầu cơ thể có thể kiểm soát được nhiều tế bào bất thường, nhưng một số tế bào ung thư đã tiến hóa đủ để:

né tránh,
vô hiệu hóa,
hoặc lợi dụng chính hệ miễn dịch để tồn tại.