Latent Autoimmune Diabetes in Adults và Maturity-Onset Diabetes of the Young đều là những dạng tiểu đường đặc biệt, dễ bị nhầm với Type 1 Diabetes hoặc Type 2 Diabetes. Tuy nhiên nguyên nhân, độ tuổi mắc và cách điều trị lại khác nhau khá nhiều.

1. LADA là gì?

LADA còn được gọi là:

“Tiểu đường tự miễn khởi phát muộn ở người lớn”
Hay “type 1 tiến triển chậm”

Đặc điểm chính

Thường xuất hiện ở người trưởng thành (trên 30 tuổi)
Ban đầu có thể giống type 2
Nhưng thực chất là bệnh tự miễn

Hệ miễn dịch tấn công tế bào beta của tụy, làm giảm sản xuất insulin dần theo thời gian.

Dấu hiệu thường gặp

Gầy hoặc không béo phì
Đường huyết tăng dù ăn uống không quá mất kiểm soát
Thuốc tiểu đường uống đáp ứng kém dần
Sau vài năm thường phải dùng insulin

Xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán

Kháng thể GAD
ICA
C-peptide thấp

2. MODY là gì?

MODY là:

“Tiểu đường đơn gen”
Một dạng tiểu đường di truyền hiếm gặp

Nguyên nhân

Do đột biến gene ảnh hưởng đến chức năng tiết insulin.

Khác với LADA:

MODY không phải bệnh tự miễn
Không liên quan nhiều đến béo phì hay kháng insulin

Đặc điểm nổi bật

Xuất hiện từ trẻ hoặc người trẻ (<25 tuổi thường gặp)
Có tính gia đình rõ rệt qua nhiều thế hệ
Người bệnh thường không béo
Có thể không cần insulin trong thời gian dài

Một số type MODY phổ biến

MODY 2
MODY 3
MODY 1

Mỗi loại có mức độ nặng và hướng điều trị khác nhau.

So sánh nhanh LADA và MODY

Đặc điểm	LADA	MODY
Nguyên nhân	Tự miễn	Đột biến gene
Độ tuổi	Người lớn	Trẻ/người trẻ
Di truyền gia đình	Có thể có	Rất rõ
Kháng thể tự miễn	Dương tính	Âm tính
Insulin	Thường cần sau vài năm	Có thể chưa cần lâu dài
Dễ nhầm với	Type 2	Type 1 hoặc type 2

Vì sao cần phân biệt đúng?

Chẩn đoán đúng giúp:

Chọn thuốc phù hợp
Tránh điều trị sai
Dự đoán tiến triển bệnh
Tư vấn cho người thân trong gia đình

Ví dụ:

Người bị LADA thường cần insulin sớm hơn
Một số dạng MODY đáp ứng rất tốt với thuốc uống đặc hiệu

Khi nào nên nghi ngờ LADA hoặc MODY?

Nghi ngờ LADA nếu:

Người lớn nhưng không béo
Đường huyết khó kiểm soát
Thuốc uống nhanh mất tác dụng

Nghi ngờ MODY nếu:

Tiểu đường xuất hiện sớm
Nhiều thế hệ trong gia đình cùng mắc
Không béo phì
Không có dấu hiệu kháng insulin rõ

Hiện nay, xét nghiệm gene và xét nghiệm kháng thể giúp phân biệt khá chính xác giữa Latent Autoimmune Diabetes in Adults, Maturity-Onset Diabetes of the Young và các dạng tiểu đường thông thường.