Hypertensive Emergency là tình trạng huyết áp tăng rất cao kèm theo dấu hiệu tổn thương cơ quan đích cấp tính như:

não,
tim,
phổi,
thận,
mắt,
mạch máu lớn.

Đây là cấp cứu nội khoa thực sự vì có thể đe dọa tính mạng hoặc gây tổn thương không hồi phục nếu xử trí chậm.

1. Không phải cứ huyết áp rất cao là “cấp cứu”

Nhiều người thấy huyết áp:

180,
200 mmHg

liền nghĩ chắc chắn phải cấp cứu ngay.

Thực tế, bác sĩ không chỉ nhìn con số huyết áp mà còn đánh giá:

Có tổn thương cơ quan cấp tính hay không.

2. Khi nào được gọi là tăng huyết áp cấp cứu?

Thường là:

huyết áp rất cao
(ví dụ ≥180/120 mmHg)

có biểu hiện tổn thương cơ quan đích cấp tính.

3. Những dấu hiệu nguy hiểm cần đặc biệt chú ý

Dấu hiệu thần kinh

Có thể gợi ý:
Stroke hoặc bệnh não do tăng huyết áp.

Bao gồm:

đau đầu dữ dội,
lú lẫn,
nói khó,
méo miệng,
yếu tay chân,
co giật,
hôn mê.

4. Dấu hiệu tim mạch

Có thể:

đau ngực,
khó thở,
hồi hộp dữ dội.

Nguy hiểm vì có thể liên quan:

Myocardial Infarction
suy tim cấp
phù phổi cấp
bóc tách động mạch chủ.

5. Khó thở cấp

Nếu huyết áp cao kèm:

thở gấp,
không nằm được,
khò khè,
tím tái,

→ có thể là:
Pulmonary Edema.

6. Dấu hiệu tổn thương mắt

Có thể:

nhìn mờ,
mất thị lực,
xuất huyết võng mạc.

7. Dấu hiệu tổn thương thận

tiểu ít,
phù,
tăng creatinine nhanh.

8. Tăng huyết áp khẩn cấp khác gì cấp cứu?

Hypertensive Urgency

huyết áp rất cao
nhưng chưa có tổn thương cơ quan cấp tính rõ.

Trường hợp này:

vẫn cần xử trí sớm,
nhưng thường không nguy hiểm tức thì như tăng huyết áp cấp cứu.

9. Vì sao không nên tự hạ huyết áp quá nhanh?

Đây là sai lầm khá nguy hiểm.

Nếu tự:

uống nhiều thuốc dồn dập,
hạ áp quá nhanh,

có thể làm:

thiếu máu não,
thiếu máu tim,
suy thận.

Đặc biệt ở:

người lớn tuổi,
người có xơ vữa mạch máu.

10. Khi nào phải đi cấp cứu ngay?

Nếu huyết áp cao kèm:

đau ngực,
khó thở,
yếu liệt,
nói khó,
lơ mơ,
đau đầu dữ dội,
co giật,
nhìn mờ,

→ cần cấp cứu ngay.

Không nên:

nằm chờ,
tự tăng liều thuốc liên tục,
hoặc chỉ nghỉ ngơi tại nhà.

Điều quan trọng

Hypertensive Emergency không chỉ là “huyết áp cao”, mà là:

huyết áp cao gây tổn thương cơ quan sống còn đang diễn ra.

Đó là lý do bác sĩ luôn đánh giá:

triệu chứng,
thần kinh,
tim phổi,
xét nghiệm,
ECG,
hình ảnh học

chứ không chỉ nhìn một con số huyết áp đơn thuần.